IERSE VENEN
Het werk van de Stichting Behoud Ierse Venen

 

Het werk van de

Stichting tot Behoud van de Ierse Venen

 

Activiteiten:
De Stichting tot Behoud van de Ierse Venen zet zich sedert haar oprichting in 1983 in voor de bescherming van veengebieden in Ierland. Aanvankelijk ging het vooral om het voeren van een campagne om in Ierland en ook internationaal aandacht te genereren voor de alarmerende achteruitgang van Ierse hoogvenen. Daarnaast werd in Nederland geld ingezameld waarmee hoogveenterreinen in Ierland konden worden aangekocht om die terreinen daarna over te dragen aan de Ierse overheid zodat ze als natuurgebieden behouden blijven. De fondsenverwerving werd in 1987 beëindigd; evenals het vervaardigen en verspreiden van informatiemateriaal ten behoeve van de fondsenverwerving. Sindsdien bestaat het werk van de stichting voornamelijk uit het financieel steunen van hoogveenbescherming en hoogveenonderzoek. Dit onderzoek hoeft niet beperkt te blijven tot Ierse venen; het gaat daarbij om het nastreven van vergroten van kennis t..a.v. het functioneren van venen en deze kennis vervolgens te gebruiken voor bescherming van veengebieden.

Jaarverslag:


De Stichting tot Behoud van de Ierse Venen is een ANBI: RSINnr. 7555180

Bestuur:
Prof. Dr. M.Schouten, (voorzitter), Drs. M. Nooren (secretaris en penningmeester), en overige leden: Dr. Ir. B.Beltman, Dr. B. van Geel, Drs. Ing. K. van den Herik, Drs. S. Hochstenbach, Dr. J. Limpens; Dr. P. van der Molen, Dr. B. Robroek en J. Tangelder.


Beleidsplan:
De Stichting zet zich naar mogelijkheid in voor het behoud van de unieke Ierse veenlandschappen. Zo heeft het bestuur een studiefonds ingesteld. Uit dit fonds worden jaarlijks een of meerdere beurzen van maximaal 2.000 euro toegekend aan jonge wetenschappers of kunstenaars om projecten te verrichten waarvan verwacht mag worden dat zij direct dan wel indirect de veenbescherming in Ierland ten goede komen. Bovendien geeft het bestuur desgewenst advies aan de Irish Peatland Conservation Council (IPCC, te Lullymore, Ierland) of aan Ierse en Nederlandse organisaties en personen inzake veenbescherming. Verder kent de stichting een ‘Award for Conservation Merit’ toe aan personen die zich in Ierland op bijzondere wijze inzetten voor veenbescherming; de prijs bestaat uit een bronzen plaquette die feestelijk wordt uitgereikt.
Het vermogen van de stichting is hoofdzakelijk gevormd door financiële bijdragen van vele sympathisanten tijdens fondsverwervende activiteiten voor de aankoop van verschillende Ierse hoogvenen in het verleden en verder door rente. Het beheer van het vermogen is gebaseerd op de oorspronkelijke bestemming en de besteding conform de doelstelling. Bijdragen die destijds specifiek zijn gegeven voor veenaankoop zijn apart gehouden in een ‘aankoopfonds’. Dit kan worden aangewend om bedreigde veengebieden door aankoop veilig te stellen. De overige gelden worden gebruikt voor het studiefonds en de dekking van lopende onkosten, en er worden gelden beschikbaar gehouden voor eventuele noodsituaties met betrekking tot veenbescherming. Het bestuur kan gelden met een vrije bestemming overschrijven naar het aankoopfonds of reserveren voor uiteenlopende bestemmingen gerelateerd aan veenbescherming.

Beloningsbeleid:
De bestuursleden ontvangen geen honorering, alleen een onkostenvergoeding op declaratiebasis. Declaraties van meer dan 500 euro op jaarbasis kunnen pas worden vergoed nadat alle bestuursleden daarin hebben toegestemd. Ook de beurzen van het studiefonds betreffen onkostenvergoedingen zoals reis- en materiaalkosten.

Doelstelling:
De stichting heeft ten doel: het bevorderen van het behoud van voedselarme Ierse venen, die van internationaal natuurwetenschappelijk, historisch en/of landschappelijk belang zijn. Dit doel is aldus vastgelegd in de statuten van de stichting, opgericht op 15-07-1983, en nadien niet gewijzigd. De omschrijving ‘voedselarm’ is ruim: de bedoelde Ierse venen hoeven niet zeer voedselarm, d.w.z. totaal van regenwater afhankelijk  (ombrotroof), te zijn, maar wel matig voedselarm (mesotroof).

 

Veenbehoud

De Stichting tot Behoud van de Ierse Venen heeft zich steeds sterk gemaakt voor de bescherming van veengebieden. Ons werk kent drie pijlers. Aaanvankelijk ging het vooral om het voeren van een campagne om de Ierse bevolking bewust te maken van de ongekende rijkdom van hun eigen hoogvenen. Dat deden we door te laten zien wat we in Nederland aan hoogvenen verloren hebben laten gaan, en door de Ieren erop te wijzen dat de fouten die wij in het verleden hebben gemaakt in Ierland niet gemaakt zouden moeten worden.

Een tweede belangrijk onderdeel bestond uit het inzamelen van geld waarmee hoogveenterreinen konden worden aangekocht. Belangrijk daarbij was dat de gebieden na aankoop werden overgedragen aan de Ierse overheid. Dit gebaar heeft een belangrijke rol gespeeld tijdens de campagne. De activiteiten voor het verwerven van fondsen bij het algemene publiek werden in 1987 beëindigd; evenals het vervaardigen en verspreiden van informatiemateriaal ten behoeve van de fondsenverwerving.

De laatste en nog steeds belangrijke pijler van ons werk bestaat uit het financieel steunen van hoogveenonderzoek en hoogveenbescherming.

 

 

Campagne

Toen de stichting op 15-07-1983 werd opgericht was er in Ierland geen aandacht voor het beschermen van hoogvenen. Het land was arm en men beschouwde veengebieden als onland. Alle manieren om nog enig economisch gewin uit de veengebieden te halen waren dan ook toegestaan.Schouten en Nooren hebben later een boekje gemaakt over de relatie tussen natuurbehoud en economie: Peatlands Economy and Conservation (klik op de link voor een downloadbare pdf).

In Nederland was de situatie omgekeerd: daar werden inmiddels miljoenen uitgegeven om de laatste restanten hoogveen te beschermen en te herstellen. Van oorsprong was Nederland rijk aan hoogveen, maar ons land verloor door grootschalige turfwinning vrijwel al haar hoogveengebieden. Matthijs Schouten zag in de periode 1979 - 1981, de Ierse venen in rap tempo verdwijnen en besloot een campagne te starten. De belangrijkste boodschap was dat Ierland niet dezelfde fout moest maken die Nederland in het verleden beging. Met het geld dat werd opgebracht door een grote fundraising campagne konden enkele zeer belangrijke veengebieden worden aangekocht. Deze gebieden werden overgedragen aan de Ierse overheid met de vraag om er goed voor te zorgen.

Met studies en folders werd de aandacht gevestigd op de snelle achteruitgang van de Ierse hoogvenen.(klik op de link voor een downloadbare pdf).


De grote internationale aandacht voor deze aankopen en de overdracht heeft tot bewustwording geleid bij de Ieren. Dit maakte de weg vrij voor de oprichting van een Ierse veenbeschermingsorganisatie die ons werk kon voortzetten. Meet hierover op de site van de IPCC: http://www.ipcc.ie/a-to-z-peatlands/dutch-irish-bog-conservation/

 


Veenaankoop

Door een grote fundraising campagne werden gebieden aangekocht en overgedragen aan de Ierse regering. In de pdf van een van onze laatste nieuwsbrieven kunt u hier meer over lezen.(klik op de link voor een downloadbare pdf).

Ook op de site van de IPCC kunt u meer lezen over dertig jaar veenbehoud: http://www.ipcc.ie/dutch-share-30-years-of-bog-memories-for-the-gathering-ireland-2013/ 


Hoe kunt u helpen?

Ierse venen vragen nog altijd om bescherming. Mocht u willen bijdragen aan de instandhouding van Ierse venen, dan raden wij u aan lid te worden en/of een donatie te doen aan de Irish Peatland Conservation Council (www.ipcc.ie ). Mocht u specifieke vragen hebben dan kunt u contact opnemen met dr. Catherine O'Connell van de IPCC.

De belangrijkste NGO (non-governmental organization) die zich bezighoudt met veenbescherming is de Irish Peatland Conservation Council (IPCC). Deze organisatie bezit geen natuurgebieden maar houdt zich intensief bezig met het voeren van campagnes, lobbyen, onderzoek en educatie op het gebied van veen en veenbescherming. Tevens beheert het IPCC een uitgebreid informatiecentrum over alle aspecten van veenbescherming in Lullymore.

De Nederlandse Stichting Behoud Ierse Venen heeft wel een studiefonds voor het doen van onderzoek op het gebied van (Ierse) hoogvenen.